UBND TP.HCM vừa ban hành Quyết định số 5801/QĐ-UBND về Chương trình bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu kiểm soát, ngăn chặn gia tăng ô nhiễm, từng bước phục hồi chất lượng môi trường và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Theo chương trình, TP.HCM sẽ tập trung giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách, khắc phục và cải thiện tình trạng ô nhiễm, suy thoái môi trường; đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân đối với công tác bảo vệ môi trường.
Một trong những định hướng trọng tâm là triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng môi trường, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và thiết lập trật tự, kỷ cương trong chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường. Qua đó, thành phố hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững, từng bước xây dựng TP.HCM trở thành đô thị sạch, xanh và thân thiện với môi trường.
Phân vùng môi trường, kiểm soát tác động từ phát triển kinh tế
Để hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường từ quá trình phát triển kinh tế – xã hội, TP.HCM sẽ thực hiện phân vùng môi trường thống nhất trên toàn địa bàn. Đây được xác định là cơ sở để tổ chức các hoạt động phát triển phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường, đồng thời kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu các nguồn gây ô nhiễm.
Trên cơ sở phân vùng môi trường, thành phố sẽ xây dựng lộ trình nâng cấp, cải tạo công nghệ xử lý chất thải đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Những cơ sở không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo phân vùng và quy định về khoảng cách an toàn với khu dân cư sẽ được xây dựng lộ trình, kế hoạch di dời phù hợp.
Cùng với kiểm soát nguồn thải, TP.HCM sẽ tăng cường quản lý chất lượng môi trường nước mặt. Thành phố dự kiến xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý chất lượng nước mặt, kiểm soát và cảnh báo ô nhiễm tại các lưu vực sông, kênh, rạch và công trình thủy lợi.
Các giải pháp phòng ngừa, kiểm soát và khắc phục ô nhiễm sẽ được triển khai đồng bộ nhằm từng bước cải thiện chất lượng môi trường nước tại các lưu vực sông, kênh, rạch và hệ thống thủy lợi trên địa bàn.
Đối với môi trường không khí, thành phố sẽ xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026–2030, tập trung vào những khu vực có nguy cơ và điểm nóng ô nhiễm.
Đáng chú ý, TP.HCM sẽ tiếp tục nâng cao năng lực quan trắc môi trường, tăng cường kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lý môi trường, qua đó phục vụ mục tiêu phát triển đô thị thông minh.
Từng bước chuyển từ chôn lấp sang xử lý chất thải hiện đại
Quản lý chất thải rắn tiếp tục là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn mới.
TP.HCM sẽ điều tra, xác định các khu vực phù hợp để hình thành các khu xử lý chất thải tập trung, đồng thời đầu tư hoàn thiện hạ tầng các khu xử lý. Thành phố cũng định hướng phát triển ngành công nghiệp tái chế, chuyển đổi và xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, khuyến khích đầu tư các cơ sở tái chế hiện đại.
Cùng với đó, các công nghệ xử lý chất thải tiên tiến, hiện đại và thân thiện với môi trường sẽ được khuyến khích áp dụng. Thành phố tiếp tục tăng cường đồng xử lý, xử lý kết hợp với thu hồi năng lượng, qua đó giảm lượng chất thải phải xử lý cuối cùng.
Một định hướng đáng chú ý là hạn chế và từng bước tiến tới chấm dứt việc đầu tư mới các khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ chôn lấp trực tiếp. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong hiện đại hóa hệ thống quản lý chất thải, hướng tới tăng tỷ lệ tái chế, tái sử dụng và thu hồi tài nguyên từ chất thải.
Ưu tiên nguồn lực, thúc đẩy kinh tế xanh và tuần hoàn
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện chương trình, TP.HCM sẽ ưu tiên phân bổ ngân sách từ nguồn vốn đầu tư phát triển và vốn ODA cho các hoạt động bảo vệ môi trường. Thành phố cũng dự kiến tăng dần tỷ lệ phân bổ cho hoạt động sự nghiệp môi trường phù hợp với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, trong đó chú trọng lĩnh vực thu gom, xử lý nước thải đô thị.
Quỹ Bảo vệ môi trường Thành phố tiếp tục được phát huy vai trò trong huy động và hỗ trợ nguồn lực cho các hoạt động bảo vệ môi trường.
Bên cạnh nguồn lực nhà nước, TP.HCM sẽ tăng cường huy động sự tham gia của khu vực tư nhân và các thành phần kinh tế. Thành phố định hướng cổ phần hóa các doanh nghiệp công ích, đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư vào các lĩnh vực thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải, bao gồm nước thải, chất thải công nghiệp, chất thải nông nghiệp và chất thải sinh hoạt.
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được xác định là một trong những động lực quan trọng để thực hiện các mục tiêu bảo vệ môi trường giai đoạn 2026–2030.
TP.HCM sẽ đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về môi trường, phát triển và ứng dụng công nghệ cao trong bảo vệ môi trường và sản xuất nông nghiệp; đồng thời phát huy vai trò của khoa học và công nghệ trong nâng cao chất lượng, hiệu quả nền kinh tế.
Thông qua việc thúc đẩy công nghệ xanh, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, thành phố hướng tới giảm áp lực lên tài nguyên, hạn chế phát sinh chất thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong quá trình phát triển.
Với chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026–2030, TP.HCM đặt mục tiêu không chỉ xử lý các vấn đề ô nhiễm trước mắt mà còn chuyển mạnh sang phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải và quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, công nghệ. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thành phố hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Nguồn: moitruong.net.vn
