TP.HCM đang thúc đẩy xây dựng đề án tái chế chất thải xây dựng theo hướng kinh tế tuần hoàn, nhằm đưa nguồn vật liệu này quay trở lại phục vụ phát triển đô thị.
Thay đổi cách nhìn về chất thải xây dựng
TP.HCM đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và phát triển nhà ở. Cùng với quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, lượng chất thải phát sinh từ hoạt động xây dựng, cải tạo và phá dỡ công trình ngày càng gia tăng.
Tại hội thảo triển khai Đề án tái chế chất thải xây dựng TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045, diễn ra ngày 5/6, ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA), cho biết nếu tiếp cận theo cách truyền thống, đây là áp lực lớn đối với môi trường. Tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, nguồn chất thải này là tài nguyên thứ cấp có giá trị.
Theo ông Kỳ, thay vì tiếp tục mở rộng chôn lấp, TP.HCM cần tập trung tái chế, tái sử dụng để đưa vật liệu xây dựng quay trở lại phục vụ phát triển đô thị. Đây cũng là định hướng cốt lõi của đề án do UBND TP.HCM giao SACA nghiên cứu, xây dựng.
Cùng quan điểm, ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho rằng trong bối cảnh nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng ngày càng hạn chế, việc tái chế chất thải xây dựng không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là giải pháp quan trọng để thực hiện kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển đô thị bền vững.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM, thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy chất thải xây dựng có thể được tái chế thành cốt liệu, vật liệu san lấp, vật liệu nền đường, gạch không nung và nhiều sản phẩm xây dựng khác có giá trị sử dụng cao.
Những đánh giá này cho thấy chất thải xây dựng đang được nhìn nhận theo hướng mới, không đơn thuần là rác thải cần xử lý mà là nguồn vật liệu có thể khai thác, tái sử dụng trong quá trình phát triển đô thị.
Hình thành hệ sinh thái tái chế
Theo ông Phạm Minh Mẫn, đề án được xây dựng không chỉ nhằm hình thành các cơ sở tái chế mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái quản lý chất thải xây dựng theo mô hình kinh tế tuần hoàn, từ khâu phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển đến tái chế và đưa sản phẩm tái chế trở lại các công trình xây dựng.
Trong quá trình xây dựng đề án, TP.HCM sẽ tập trung đánh giá toàn diện hiện trạng phát sinh và xử lý chất thải xây dựng; nghiên cứu các mô hình tái chế phù hợp với thực tiễn; đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này.
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố hiện phát sinh khoảng 15.000 tấn chất thải rắn mỗi ngày. Trong khi đó, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn đang đối mặt với áp lực về nguồn cung vật liệu xây dựng truyền thống như đá, cát xây dựng và cát san lấp.
Theo ông Cường, việc tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng cần được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm khai thác tài nguyên, bảo đảm nguồn vật liệu cho phát triển đô thị.
Lãnh đạo UBND TP.HCM đề nghị đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện đề án theo hướng có tầm nhìn dài hạn, gắn với quy hoạch phát triển đô thị, quy hoạch các khu xử lý chất thải và cơ chế khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực tái chế. Đồng thời, nghiên cứu các chính sách thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế trong xây dựng, nhất là các dự án đầu tư công.
Một nội dung được ông Bùi Xuân Cường nhấn mạnh là cần thay đổi tư duy trong quản lý chất thải xây dựng. Theo đó, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý, cần chuyển sang tư duy khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này.
Theo kế hoạch, đề án sẽ được hoàn thiện trong tháng 6 này để Sở Xây dựng tổng hợp, tham mưu trình UBND TP.HCM xem xét, làm cơ sở xây dựng các cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp tái chế chất thải xây dựng trong thời gian tới.
Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn
