Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống thu gom, xử lý nước thải tại các cụm công nghiệp, hướng tới mục tiêu 100% cụm công nghiệp có nước thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường trong giai đoạn 2026-2030.
Ưu tiên hoàn thiện hạ tầng xử lý nước thải
Bộ Công Thương vừa ban hành Chỉ thị số 11/CT-BCT về tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả đầu tư, phát triển cụm công nghiệp trong tình hình mới. Chỉ thị đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân.
Theo Bộ Công Thương, thời gian qua, việc đầu tư, phát triển cụm công nghiệp tại các địa phương đã góp phần thúc đẩy sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, quá trình phát triển vẫn bộc lộ một số hạn chế như hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, tiến độ triển khai dự án chậm, hiệu quả sử dụng đất thấp và công tác bảo vệ môi trường chưa đáp ứng yêu cầu.
Trước thực trạng này, Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển cụm công nghiệp theo hướng bền vững, trong đó bảo vệ môi trường phải được gắn với quá trình đầu tư hạ tầng và tổ chức hoạt động sản xuất.
Đáng chú ý, các địa phương cần chỉ đạo chủ đầu tư tập trung nguồn lực xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, ưu tiên hệ thống thu gom và xử lý nước thải. Mục tiêu là bảo đảm 100% cụm công nghiệp có nước thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường trong giai đoạn 2026-2030, theo Kết luận số 75-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương.
Để thực hiện mục tiêu này, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải cần được xem là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển hạ tầng cụm công nghiệp, góp phần kiểm soát nguy cơ ô nhiễm từ hoạt động sản xuất, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống dân cư khu vực lân cận.
Bên cạnh đó, các địa phương cần thường xuyên rà soát, xử lý dứt điểm những dự án chậm tiến độ, không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường hoặc sử dụng đất kém hiệu quả. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm cần được tăng cường nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư, phát triển cụm công nghiệp.
Thu hút đầu tư gắn với chuyển đổi xanh
Không chỉ tập trung khắc phục những hạn chế về hạ tầng và môi trường, Chỉ thị số 11/CT-BCT còn đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong thu hút đầu tư vào các cụm công nghiệp. Theo đó, các địa phương cần chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của dự án, thay vì chỉ tập trung vào số lượng dự án hoặc tỷ lệ lấp đầy.
Việc lựa chọn chủ đầu tư hạ tầng phải căn cứ vào năng lực triển khai, đồng thời phù hợp với lợi thế về nguyên liệu, lao động, hạ tầng và thị trường của từng địa phương. Các dự án ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sạch, có giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường và khả năng liên kết chuỗi sản xuất được khuyến khích thu hút đầu tư.
Bộ Công Thương cũng định hướng phát triển các mô hình cụm công nghiệp sinh thái, cụm công nghiệp công nghệ cao, cụm công nghiệp chuyên ngành, cụm công nghiệp hỗ trợ và cụm công nghiệp làng nghề gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.
Định hướng này cho thấy yêu cầu phát triển cụm công nghiệp không chỉ dừng ở mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải gắn với đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và kiểm soát các nguồn phát thải. Trong đó, hạ tầng xử lý nước thải đồng bộ là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường và hướng tới mô hình sản xuất bền vững.
Về cơ chế thực hiện, UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu rà soát, sửa đổi hoặc ban hành quy chế quản lý cụm công nghiệp, đồng thời xây dựng quy định hỗ trợ đầu tư hạ tầng từ ngân sách địa phương. Các địa phương cũng cần xác định diện tích đất trong từng cụm công nghiệp dành cho doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội.
Cục Công nghiệp được giao làm đầu mối tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước về cụm công nghiệp trên phạm vi cả nước; phối hợp với các địa phương hướng dẫn, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.
Đơn vị này cũng có nhiệm vụ hoàn thiện dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 14/2024/TT-BCT về chế độ báo cáo, cơ sở dữ liệu cụm công nghiệp và mẫu văn bản trình cấp có thẩm quyền ban hành; đồng thời xây dựng thông tư hướng dẫn tiêu chí đánh giá, công nhận cụm công nghiệp sinh thái, tạo cơ sở thống nhất cho việc phát triển các mô hình sản xuất xanh.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Chỉ thị số 11/CT-BCT được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, cải thiện chất lượng thu hút đầu tư và mở rộng không gian sản xuất cho doanh nghiệp. Đặc biệt, việc hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải cùng với thúc đẩy các mô hình cụm công nghiệp xanh sẽ góp phần hài hòa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp với yêu cầu bảo vệ môi trường trong giai đoạn 2026-2030.
Nguồn: https://moitruong.net.vn/
