Trước áp lực từ đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu, TP Hồ Chí Minh đang tăng cường đầu tư các dự án xử lý nước thải, quản lý chất thải và kiểm soát nguồn phát thải nhằm cải thiện môi trường sống, hướng tới phát triển đô thị xanh và bền vững.
Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường gia tăng do tốc độ đô thị hóa nhanh cùng tác động của biến đổi khí hậu, TP Hồ Chí Minh đang tập trung đầu tư hạ tầng môi trường, triển khai các dự án xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn và kiểm soát nguồn phát thải theo hướng hiện đại nhằm từng bước xây dựng đô thị xanh, phát triển bền vững.
Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng môi trường
TP Hồ Chí Minh hiện triển khai nhiều dự án trọng điểm liên quan đến thu gom, xử lý nước thải và quản lý chất thải rắn nhằm giảm áp lực ô nhiễm, đồng thời phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh vừa công bố danh mục 7 dự án môi trường trọng điểm trong giai đoạn 2026-2030. Các dự án chủ yếu tập trung vào xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt và phát triển hạ tầng môi trường tại các khu đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư phát triển nhanh.
Trong số này có dự án hệ thống thu gom nước thải phường Bình Cơ nhằm xử lý nước thải sinh hoạt cho người dân và Khu đô thị Bình Mỹ, kết nối với Khu công nghiệp BTU 1. Tuyến thu gom dài khoảng 8,8km dọc đường ĐT747A, thuộc hợp phần mở rộng của Dự án cải thiện môi trường nước Bình Dương.
Ngoài ra, nhiều dự án quy mô lớn cũng được triển khai như hệ thống thu gom và Nhà máy xử lý nước thải Tham Lương – Bến Cát giai đoạn 2 tại phường An Phú Đông với công suất quy hoạch đến năm 2040 đạt khoảng 230.000m3/ngày; Nhà máy xử lý nước thải Tây Bắc Thành phố tại xã Tân An Hội với công suất quy hoạch đến năm 2060 khoảng 380.000m3/ngày; hay Nhà máy xử lý nước thải Nam Sài Gòn phục vụ khu vực Nhà Bè và quận 7 cũ với công suất giai đoạn đầu khoảng 132.000m3/ngày.
Song song đó, thành phố cũng triển khai Nhà máy nước Xuyên Mộc giai đoạn 1 tại xã Hồ Tràm với công suất 10.000m3/ngày nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng nước tại khu vực Hồ Tràm và các vùng lân cận đang phát triển mạnh về du lịch và dịch vụ.
Theo UBND TP Hồ Chí Minh, các dự án này nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển bền vững theo Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng phát triển thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Thành phố ưu tiên lựa chọn các nhà đầu tư có công nghệ cao, giải pháp đổi mới sáng tạo và mô hình quản lý môi trường ứng dụng kinh tế số, kinh tế chia sẻ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh cho biết hiện thành phố có 63 khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao; 14 cụm công nghiệp cùng 4 làng nghề đang hoạt động. Mỗi ngày phát sinh hơn 1,6 triệu m3 nước thải và trên 14.000 tấn chất thải rắn đô thị, tạo áp lực rất lớn lên hạ tầng môi trường.
Tăng cường kiểm soát nguồn thải
Cùng với đầu tư hạ tầng, TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều giải pháp kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhằm giảm áp lực môi trường trong giai đoạn mới.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh, quá trình đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số cơ học và tác động của biến đổi khí hậu đang gây sức ép lớn lên hệ thống xử lý môi trường, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc và lưu vực kênh rạch nội đô.
Trước thực trạng này, thành phố đang xây dựng Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026-2030 theo hướng kiểm soát chặt nguồn phát thải, cải thiện chất lượng không khí và nước mặt, mở rộng không gian xanh và đẩy mạnh xử lý rác bằng công nghệ hiện đại thay cho chôn lấp truyền thống.
Theo Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, toàn bộ các nguồn phát sinh khí thải lớn trên địa bàn sẽ được quản lý, giám sát và từng bước giảm phát thải; đồng thời nâng tỷ lệ người dân tiếp cận thông tin chất lượng không khí qua nền tảng số lên 95%.
Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cũng đẩy mạnh đổi mới mô hình quản lý chất thải rắn. Mô hình trạm thu hồi và phân loại vật liệu tái chế (MRF) đầu tiên đã được thí điểm tại phường Tân Mỹ.
Mô hình này cho phép theo dõi toàn bộ quá trình phân loại, thu gom và tái chế rác trên nền tảng số, hướng tới xây dựng chuỗi quản lý rác theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
Hiện thành phố có khoảng 750 điểm tập kết rác và 43 trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt đang hoạt động. Tuy nhiên, nhiều trạm được xây dựng từ lâu, nằm xen kẽ trong khu dân cư và không còn phù hợp với yêu cầu môi trường đô thị.
Theo UBND TP Hồ Chí Minh, thành phố đang khẩn trương rà soát, quy hoạch lại toàn bộ mạng lưới trung chuyển rác theo hướng hiện đại, khép kín nhằm hạn chế ô nhiễm mùi, nước rỉ rác và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống xử lý chất thải.
Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng môi trường và kiểm soát hiệu quả nguồn thải được xem là yếu tố quan trọng để TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng sống, tăng sức cạnh tranh đô thị và hướng tới phát triển bền vững lâu dài.
Nguồn: moitruong.net.vn
